Mahalaga ang Bawat Kwento: Kalusugan at Kagalingan ng Isip – Sa Maikling Pagbasa

Ang UK Covid-19 Inquiry ay isang independiyenteng pampublikong pagsisiyasat na sumusuri sa tugon at epekto ng pandemya ng Covid-19 upang matuto ng mga aral para sa hinaharap. Ang Pagsisiyasat ay nahahati sa magkakahiwalay na imbestigasyon na kilala bilang mga modyul. Ang bawat modyul ay nakatuon sa ibang paksa na may kanya-kanyang pampublikong pagdinig. Kasunod ng mga pagdinig, isang ulat ng modyul ang inilalathala na naglalaman ng mga natuklasan batay sa lahat ng ebidensya at mga rekomendasyon ng Tagapangulo para sa hinaharap.

 

Kung Paano Mahalaga ang Bawat Kwento sa trabaho ng Inquiry

Saklaw ng buod na ito ang isa sa mga talaan ng Every Story Matters para sa Module 10, na sumusuri sa epekto nito sa kalusugang pangkaisipan at kagalingan sa panahon ng pandemya. 

Pinagsasama-sama ng talaan ang mga karanasan ng mga tao na ibinahagi sa amin: 

• online sa everystorymatters.co.uk;  
• sa mga kaganapan sa pakikinig, kabilang ang mga naka-target na kaganapan sa pakikinig at mga sirkulo ng pakikinig; at • isang maliit na bilang ng mga naka-target na panayam sa mga propesyonal sa kalusugang pangkaisipan na natapos bilang bahagi ng Modyul 3 – Pangangalagang Pangkalusugan. 

Ang mga kuwento ay sinusuri at ginagamit sa mga talaang partikular sa modyul. Ang mga talaang ito ay inilalagay bilang ebidensya para sa kaugnay na imbestigasyon ng modyul. 

Ang Every Story Matters ay hindi isang survey o isang paghahambing. Hindi ito maaaring kumatawan sa buong karanasan ng UK at hindi rin ito dinisenyo para maging ganito. Ang halaga nito ay nakasalalay sa pakikinig sa iba't ibang karanasan, sa pagkuha ng mga temang ibinahagi sa amin, pagsipi sa mga kwento ng mga tao sa kanilang sariling mga salita at, higit sa lahat, sa pagtiyak na ang mga karanasan ng mga tao ay bahagi ng pampublikong talaan ng Imbestigasyon.

Sarado na ang Every Story Matters sa mga bagong kuwento noong Mayo 2025. Sinuri ng mga talaan para sa Module 10 ang bawat kuwentong ibinahagi sa Inquiry online at sa aming mga kaganapan sa pakikinig sa Every Story Matters hanggang sa petsang ito. Sinasaklaw ng talaang ito ang pangkalahatang epekto ng pandemya sa kalusugang pangkaisipan at kagalingan para sa mga naninirahan sa UK; ang mga kaugnay na epekto ay tinatalakay din sa talaan ng Bereavement ng Module 10 at sa talaan ng mga Key Worker ng Module 10. Sinusuri rin ang mga epekto sa kalusugang pangkaisipan at kagalingan sa mga talaan ng 'Pangangalaga sa Kalusugan' (Module 3), 'Sektor ng Pangangalaga sa Lipunan ng mga Matanda' (Module 6) at 'Mga Bata at Kabataan' (Module 8).  

Ilan sa mga kuwento sa talaang ito ay kinabibilangan ng mga pagtukoy sa kamatayan, pananakit sa sarili, pag-iisip ng pagpapakamatay, hindi maayos na pagkain, trauma, kapabayaan at malaking pisikal at sikolohikal na pinsala. Maaaring nakababahala ang mga ito sa ilan. Hinihikayat ang mga mambabasa na humingi ng suporta kung kinakailangan. Ang mga detalye ng mga serbisyong pangsuporta ay matatagpuan sa Website ng Pagtatanong tungkol sa Covid-19 sa UK. 

 

Panimula 

Ang epekto ng pandemya at mga kasunod na paghihigpit at mga hakbang sa lockdown ay nakaapekto sa lahat ng tao sa UK, at ang epekto nito sa kalusugan ng isip at kagalingan ay laganap at iba-iba. Ipinapakita ng talaang ito ang mga karanasan ng iba't ibang tao, kabilang ang mga may dati nang kondisyon sa kalusugan ng isip at ang mga nagkaroon ng mga kondisyon sa kalusugan ng isip noong panahon ng pandemya. Narinig din namin mula sa ilang tao kung paano bumuti ang kanilang kalusugan ng isip noong panahon ng pandemya, habang ang iba ay nagbahagi ng mga hakbang na kanilang ginawa upang pamahalaan ang kanilang kalusugan ng isip noong panahon ng lockdown at pamumuhay sa ilalim ng mga paghihigpit.

 

Mga Hamon

 Ikinuwento sa amin ng mga tao kung gaano sila takot na mahawa ng Covid-19 at kung paano sila nag-aalala at nababagabag dahil sa takot na kumalat ang virus tungkol sa pagiging nasa mga pampublikong lugar.  

• Para sa mga taong pinapayuhang mag-shield, kabilang ang mga nasa mga sambahayang may klinikal na kahinaan, ang pag-shield ay kadalasang nagdudulot ng matinding damdamin ng pag-iisa, kalungkutan, at pagkabalisa, na pinahihirapan ng patuloy na pag-aalala tungkol sa pagkahawa ng Covid-19. 
• Maraming nag-ambag ang nagkuwento sa amin tungkol sa kanilang naranasang pag-iisa dahil ang mga paghihigpit sa lockdown ay nangangahulugan na hindi sila makakakita o masuportahan ng kanilang mga mahal sa buhay at ng kanilang mas malawak na komunidad. Ito ay partikular na mahirap para sa mga nakatira nang mag-isa.
• Narinig namin mula sa ilang tao kung paano ang dalas ng mga update sa balita at mga briefing ng gobyerno sa telebisyon ay nagdulot sa kanila ng takot. Ikinuwento nila sa amin kung paano ang impormasyong ito ay kadalasang nagdaragdag ng stress habang pinapataas nito ang kanilang pag-aalala tungkol sa pandemya.  
• Maraming tao ang naharap sa mga kahirapan sa pananalapi noong panahon ng pandemya. Ikinuwento sa amin ng mga nawalan ng trabaho kung paano ito humantong sa stress at kawalan ng katiyakan, na nakapipinsala sa kanilang kalusugang pangkaisipan at nagdulot sa kanila ng pagkabalisa tungkol sa kakayahang suportahan ang kanilang mga pamilya.  
• Nakarinig kami mula sa mga biktima at nakaligtas sa pang-aabuso sa tahanan na nakakulong kasama ang kanilang mga nang-aabuso noong panahon ng pandemya nang walang anumang pagkakataong umalis ng kanilang tahanan para magpahinga. Ikinuwento nila sa amin kung gaano ito nakakatakot at nakaka-stress, at ang ilan ay nagkuwento sa amin kung paano sila hindi naka-access sa mga serbisyong suporta na dating nakatulong. sila.

 

Epekto ng pandemya sa kalusugang pangkaisipan at kagalingan 

 Maraming indibidwal ang nag-ulat ng malaking pagbaba sa kanilang kalusugang pangkaisipan simula nang magsimula ang pandemya, kahit na hindi pa sila pormal na nasuri na may anumang kondisyon sa kalusugang pangkaisipan. Halimbawa, ang ilan ay nagsabing nananatili ang mga damdamin ng pagkabalisa tungkol sa hinaharap, at mas matinding pag-aalala tungkol sa kanilang kalusugan.  

• Sinabi sa amin ng ilang kontribyutor na nakaranas sila ng mga nakakaabala na kaisipan tungkol sa pananakit sa sarili o pagpapakamatay. Sinabi nila na ang mga kaisipang ito ay nauugnay sa mga damdamin ng stress at pag-aalala tungkol sa pandemya at mga paghihigpit na ipinataw sa mga ito. Ang iba naman ay nagsimulang manakit sa sarili noong panahon ng pandemya, upang makayanan ang kanilang mga damdamin ng takot at kawalan ng katiyakan. 
• May ilang taong nagkuwento sa amin kung paano sila nahulog sa mga hindi malusog na gawi upang harapin ang stress na dulot ng pandemya. Kabilang dito ang pagtaas ng paggamit ng alkohol at droga, mga pagbabago sa mga gawi sa pagkain o pagkakaroon ng mga problema at/o karamdaman sa pagkain. 
• Ang iba naman na dating walang karanasan sa mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan ay nagsabi sa amin na sila ay nalulungkot, nagagalit, at nawawalan ng pag-asa dahil sa pagiging nakahiwalay sa kanilang mga mahal sa buhay. Narinig namin mula sa ilang tao na ang mga damdaming ito ay humantong sa mga paghihirap na hindi pa nila naranasan noon tulad ng pagkabalisa, depresyon, post traumatic stress disorder (PTSD) at obsessive compulsive disorder (OCD). 
• Narinig namin mula sa maraming tao kung paano lumala ang kanilang takot at pagkabalisa noong mga lockdown habang nawawala ang kanilang karaniwang mga koneksyon sa lipunan. Ikinuwento nila ang tungkol sa pagkawala ng pang-araw-araw na pakikipag-ugnayan nang personal sa mga kaibigan, pamilya, at sa mas malawak na komunidad. 

 

Epekto sa pagiging magulang at buhay pamilya 

 Inilarawan ng mga babaeng buntis noong panahon ng pandemya ang kalungkutan at pagkabalisa na kanilang naramdaman dahil ang mga paghihigpit ay nangangahulugan na ang kanilang mga kapareha ay hindi maaaring dumalo sa mga appointment sa antenatal.  

• Ibinahagi rin nila ang kanilang mga karanasan sa pagka-diagnose na may postnatal depression noong panahon ng pandemya, na sa palagay nila ay resulta ng kakulangan ng suporta na mayroon sila habang at pagkatapos manganak. Narinig namin ang mga bagong amang nahihirapang makipag-ugnayan sa kanilang mga bagong silang na sanggol; para sa marami, ito ay humantong sa paternal postnatal depression at patuloy na pakiramdam ng pagkabalisa.
• Maraming magulang ang nagsalita tungkol sa kanilang pakiramdam na labis na nabibigatan habang nahihirapan silang balansehin ang trabaho, mga gawaing bahay, at pag-aalaga sa kanilang mga anak sa bahay sa panahon ng pandemya. Inilarawan nila ang mga damdamin ng stress, pag-aalala, at pagkabalisa, kung saan ang mga pagkagambala sa buhay pamilya ay nagpapataas ng tensyon at nakakaapekto sa kanilang kalusugang pangkaisipan.  
• Mga magulang ng mga batang may mga espesyal na pangangailangang pang-edukasyon at kapansanan (SEND)¹) ay nagsabi sa amin kung paano ang pagsasara ng mga paaralan ay nangangahulugan na kailangan nilang akuin ang mga karagdagang responsibilidad sa pangangalaga habang inaalagaan din ang ibang mga bata, pag-aaral sa bahay at/o pagsisikap na magpatuloy sa pagtatrabaho. Inilarawan nila kung paano ang pressure ng pagsasabay-sabay ng mga responsibilidad na ito kasama ang pagkawala ng suporta mula sa mga paaralan at iba pang serbisyo ay nagdulot ng malaking epekto sa kanilang sariling kalusugang pangkaisipan at sa kalusugan ng kanilang mga anak. 

 

Epekto sa mga taong may dati nang mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan 

Ang pagkagambala sa mga nakagawian at nabawasang pag-access sa mga regular na serbisyo sa kalusugang pangkaisipan ay nagpahirap sa mga taong may dati nang mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan na pamahalaan ang kanilang mga kondisyon, na kadalasang nagpapalala sa kanilang kalusugang pangkaisipan. Halimbawa, sinabi sa amin ng ilan na nahihirapan sila sa paglipat mula sa personal na suporta sa kalusugang pangkaisipan patungo sa online o telepono, na nag-iiwan sa kanila na parang wala silang koneksyon sa mga propesyonal sa kalusugang pangkaisipan na sumusuporta sa kanila dahil hindi sila makapagbuo ng magandang ugnayan sa mga malayuang sesyon.  

• Ang ilang mga taong may dati nang mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan, tulad ng borderline personality disorder (BPD) at obsessive compulsive disorder (OCD), ay nagsabi sa amin na ang kawalan ng katiyakan ng pandemya at ang pagkagambala sa kanilang pang-araw-araw na gawain ay nagpahirap sa pagharap sa kanilang mga sintomas at nagresulta sa pagbaba ng kanilang kalusugang pangkaisipan. 
• Ikinuwento sa amin ng mga taong may eating disorder kung gaano kahirap harapin ang pagkawala ng kontrol na naramdaman nila noong panahon ng pandemya. Ang mga pakiramdam ng kalungkutan at pagkabalisa ay kadalasang nagpapalala sa mga bagay-bagay, na humahantong sa pagbaba ng kanilang kalusugang pangkaisipan. Inilarawan ng mga kontribyutor ang pagbaling sa iba pang mga problematikong paraan ng pagharap, tulad ng pagtaas ng pananakit sa sarili o labis na pag-eehersisyo, habang sinusubukan nilang pamahalaan ang labis na emosyon. Nabanggit din ng ilan na mas madaling itago ang kanilang mga eating disorder sa panahon ng pandemya dahil kaunti lang ang kanilang pakikipag-ugnayan sa iba.  
• Narinig namin mula sa ilang mga kontribyutor na may mga adiksyon na huminto ang kanilang therapy o mga support group noong panahon ng pandemya. Sinabi nila na ito ang naging dahilan ng paglala ng kanilang kalusugang pangkaisipan at kagalingan habang nahihirapan silang pamahalaan ang kanilang mga adiksyon nang walang tulong na karaniwan nilang inaasahan. Naapektuhan din ng mga paghihigpit ang kanilang mga partner at miyembro ng pamilya na hindi makasali sa mga support group.  

 

Epekto sa mga serbisyo sa kalusugang pangkaisipan 

Nabalitaan namin kung paano tumaas ang demand para sa mga serbisyo sa kalusugang pangkaisipan noong panahon ng pandemya, at inilarawan ng mga nag-ambag ang mga kahirapan sa pag-access sa mga serbisyong ito dahil sa mahahabang listahan ng paghihintay.  

• Ikinuwento sa amin ng ilang kontribyutor kung paano naging mas mahirap para sa kanila na makakuha ng suporta sa kalusugang pangkaisipan na kailangan nila dahil sa paglipat sa mga malayuang appointment. Halimbawa, sinabi sa amin ng ilang kontribyutor na d/Deaf na hindi nila maa-access ang mga malayuang appointment. 
• Ipinahiwatig ng mga propesyonal sa kalusugang pangkaisipan na ang pagtaas ng demand para sa mga serbisyo ay nagdulot ng malaking pressure sa kanila, na lumilikha ng mga kahirapan sa pamamahala ng mga workload at humahantong sa matinding stress. Maraming mga propesyonal sa kalusugang pangkaisipan ang nakaranas ng burnout dahil sa matinding workload at kakulangan ng mga tauhan, na kadalasang pinalala kapag ang mga kasamahan ay nahawaan ng Covid-19 o kinakailangang mag-self-isolate. 
• Nag-aalala rin ang ilang propesyonal sa kalusugang pangkaisipan tungkol sa kalidad ng pangangalagang maibibigay nila sa pamamagitan ng mga online at teleponong appointment.
• Ang mga kawaning nagtatrabaho sa mga serbisyo sa kalusugang pangkaisipan na nakikipagkita pa rin sa mga pasyente nang harapan ay nagpahayag din ng matinding takot at pagkabalisa tungkol sa pagkahawa ng virus o pagkalat nito sa kanilang mga pamilya. 

 

Mga paraan ng pamamahala at pagpapanatili ng kalusugang pangkaisipan at kagalingan 

Inilarawan ng ilang kontribyutor kung paano bumuti ang kanilang kagalingan noong panahon ng pandemya. Halimbawa, narinig namin kung paano napabuti ng pagtatrabaho mula sa bahay ang balanse sa trabaho at buhay para sa ilan.  

• Maraming nag-ambag ang naglarawan sa paggamit ng ehersisyo upang mapamahalaan ang kanilang pagkabalisa at pag-aalala sa panahon ng mga lockdown at mga panahong ipinataw ang mga paghihigpit. Sinabi nila na ang regular na pag-eehersisyo ay nagbibigay sa kanila ng isang rutina at nakatulong sa kanila na maging produktibo. 
• Ibinahagi ng ilan kung paano nakatulong sa kanila ang meditasyon at pagiging mapagmasid na pamahalaan ang kanilang mga damdamin ng pag-aalala at stress.  
• Nagsimula ang ilang kontribyutor ng mga bagong libangan at aktibidad, kabilang ang sining, gawaing-kamay, at DIY, na nakatulong upang mapabuti ang kanilang kalusugang pangkaisipan at kagalingan.  
• Ang iba ay nakipag-ugnayan sa mga kaibigan sa kanilang lokal na lugar at lumabas nang sama-sama upang maglakad-lakad, tinutulungan silang mag-ehersisyo at magkaroon ng kaunting koneksyon sa lipunan upang suportahan ang kanilang kagalingan. Ang pag-eehersisyo sa labas ay nakatulong din sa mga tao na kumonekta sa kalikasan, na ayon sa marami ay nakatulong sa kanila na pakalmahin at patatagin ang kanilang loob, na nagpapagaan ng kanilang mga alalahanin tungkol sa pandemya. 
• Ang ilan ay nagsabing sumali sila sa mga online support at social group upang mapamahalaan ang pag-iisa at kalungkutan na kanilang nararamdaman dahil sa hindi pagkikita nang personal ng kanilang mga mahal sa buhay. Marami ang nakilahok sa mga bagong libangan at nakilala ang mga kaibigan sa pamamagitan ng mga online group at natagpuang mahalaga ito sa pagsuporta sa kanilang kapakanan. 
• Nabalitaan namin ang maraming tao na lumilikha o sumasali sa mga grupo sa komunidad, mula sa mga grupo ng WhatsApp hanggang sa mga street bingo at mga kaganapan sa pintuan, upang matulungan ang mga tao na manatiling konektado at maibsan ang pakiramdam ng kalungkutan. Minsan ay nagtutulungan ang mga kapitbahay sa pamamagitan ng mga gawain, mga aktibidad para sa kapakanan, at maliliit na pagtitipon na may social distancing kapag pinapayagan. Marami sa mga grupong ito ay aktibo pa rin ngayon, patuloy na nag-oorganisa ng mga kaganapan at nagpapatibay ng pakiramdam ng komunidad. 
• Narinig din namin kung paano pinahahalagahan ng ilang tao ang suportang natatanggap nila mula sa kanilang mga employer. Ang ilan ay nakakuha ng suporta sa kalusugang pangkaisipan sa pamamagitan ng mga programang tulong sa empleyado, na sa palagay nila ay nakatulong sa kanila.

 

Mga aral na dapat matutunan 

Nais ng mga kontribyutor na magkaroon ng gabay ang gobyerno sa hinaharap para unahin ang pakikipag-ugnayang panlipunan, kabilang ang pagpapahintulot sa mga tao na makita ang mga mahal sa buhay. Mahalaga ito lalo na para sa mga taong namumuhay nang mag-isa at makakatulong upang matiyak ang mas mahusay na pag-access sa suporta sa kalusugang pangkaisipan. 

• Ang ilan ay nagnanais ng mas maraming pondo para sa mga serbisyo sa kalusugang pangkaisipan upang mas madaling makakuha ng suporta sa mga susunod na pandemya. Makakatulong ito sa pagbibigay ng epektibong suporta sa mga nagkakaroon ng mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan sa panahon ng pandemya at magbibigay-daan sa mga serbisyo na matugunan ang malamang na pagtaas ng pangangailangan. 
• Ang ilang mga kontribyutor na may mga kasalukuyang kondisyon sa kalusugang pangkaisipan ay hindi nakakuha ng suporta sa kalusugang pangkaisipan noong panahon ng pandemya. Sa mga susunod na pandemya, nais nilang manatiling naa-access ang mga serbisyo upang matiyak na makakatanggap ang mga tao ng propesyonal na suporta sa kalusugang pangkaisipan.  
• Ang mga babaeng nanganak noong panahon ng pandemya ay nagnanais ng mas maraming suporta sa kalusugang pangkaisipan na iniayon para sa mga magulang. Kasama sa mga mungkahi ang pag-aalok ng impormal na mga check-in, praktikal na suporta sa kalusugang pangkaisipan, at mga pagkakataong kumonekta sa ibang mga bagong magulang.  
• Iminungkahi ng mga kontribyutor na sa mga darating na pandemya, ang dalas at nilalaman ng mga komunikasyon ng gobyerno ay dapat na maingat na isaalang-alang upang maiwasan ang labis na pagkatakot ng publiko. 

Para sa karagdagang impormasyon o para mag-download ng kopya ng buong rekord o iba pang madaling ma-access na mga format, bisitahin ang: https://covid19.public-inquiry.uk/every-story-matters/records/