Bi vî awayî, guhdarkirinên Modula 10 - modula me ya dawî - temam dibin.
Delîlên ku di vê Modulê de hatine bikaranîn hem bi hêz û hem jî bandorker bûn. Ez ji her kesê ku daxuyanî û materyal pêşkêş kirin û beşdarî maseyên girover bûn re pir spasdar im. Ez bi taybetî ji kesên ku beşdarî Every Story Matters û fîlma bandorker bûn û ji kesên ku ji bo Modul 10 delîl dan re spasdar im. Axaftina li ser windahî û trawmayê di raya giştî de wêrekî mezin dixwaze.
Girîng bû ku meriv çîrokên wan bibihîze û bandora pandemiyê bi tevahî fêm bike. Hin kes hene ku bawer dikin ku dem hatiye ku ji pandemiyê derkevin û nirxa vê Lêpirsînê bipirsin. Ez hêvî dikim ku gava ew li ser mezinahiya êşê bixwînin û encamên xebata me bibînin, ew ê zirara mezin a ji ber Covid-19 çêbûye û sedema damezrandina vê Lêpirsînê fam bikin.
Min li seranserê cîhanê gotiye ku armanca min ew e ku pêşniyaran bikim da ku plansaziya pandemiyê, bersivdayîn û başbûnê baştir bikim da ku di her pandemiyek pêşerojê de asta wê zirarê kêm bikim. Ger werin bicîhanîn, divê pêşniyarên min hejmara mirinan kêm bikin, êşê kêm bikin û lêçûna civakî û aborî ya ji bo welêt kêm bikin.
Divê ez tekez bikim ku pêşniyarên min li ser bingeha mîqdareke mezin a materyalên ku di dema Lêpirsînê de ji hêla tîma Lêpirsînê ve hatine berhevkirin û analîzkirin in. Me zêdetirî 600,000 belge wergirtine û nirxandine û zêdetirî 300,000 ji wan ji Beşdarên Sereke re eşkere kirine. Me 10 tomarên Every Story Matters weşandine, ku li ser bingeha bi hezaran çîrokan in. Me li vir li London, Edinburgh, Cardiff û Belfastê zêdetirî 200 rojên rûniştinê li dar xistine û me zêdetirî 350 şahidan gazî kirine.
Dibe ku hin kes bipirsin çima ewqas belge, ewqas şahid û ewqas çîrok? Bersiv hêsan e: ji ber ku şertên referansê yên ku ji hêla Serokwezîrê wê demê ve piştî şêwirmendiya giştî hatine destnîşankirin, ji her Lêpirsînek giştî ya heta niha berfirehtir in. Erka lêkolîna ne tenê bûyerek trajîk an rêze bûyeran lê belê bersiva li hember pandemiya Covid 19 û bandora wê li ser tevahiya Keyaniya Yekbûyî ji min re hat dayîn.
Bi ya min, temamkirina danişînên Lêpirsînê di nav kêmtirî 4 salan de ji roja destpêkirina me ya fermî û temamkirina Lêpirsînê di nav kêmtirî 5 salan de (wekî ku em ê bikin) destkeftiyek bêhempa ye. Ez dikarim vê yekê bibêjim ji ber ku ez pesnê vê yekê nagirim ser xwe.
Ev pesin ji bo hemû kesên li pêş û li pişt perdê ye: ew kesên ku materyal berhev kirine û analîz kirine (bi taybetî paralegalên me), ji bo kesên ku danişîn û şahidan organîze kirine û birêve birine, ji bo tîma me ya teknîkî ya RTS, ji bo rêvebirên belgeyan, nemaze yek ji wan kesên dilsoz ku di seranserê dozê de bi min re bû), ji bo stenografên me yên demek dirêj cefayê kişandine, karmendên ewlehiyê, şofêran, tîma piştgirî û parastinê, tîma lêkolîner û polîtîkayê, tîma medyayê û têkiliyê, tîma Every Story Matters, edîtorên hiqûqî, tîmên nivîsgehên taybet û, bê guman, dabînkerên materyalan. Wan karekî ecêb kirine. Her weha şahidan jî - ku hin ji wan çend caran şahidî dane.
Her wiha gelek pesindayîn ji bo tîmên hiqûqî yên cûrbecûr tê dayîn: tîma hiqûqî ya Lêpirsînê û tîmên hiqûqî yên beşdarên sereke. Ez dixwazim spasiyên xwe yên taybetî ji wan re pêşkêş bikim. Hin ji wan di seranserê an jî hema hema di her modulê de bi min re bûn. Wan bi dilnizmî û xweşikî mudaxeleyên min tehemûl kirin. Spas dikim. Bêyî xebat û profesyonelîzma we em ê negihîştibana vê qonaxê.
Niha em ji lidarxistina danişînên giştî, wekî ku me ji sala 2023an vir ve kiriye, derbasî qonaxeke nû ya Lêpirsînê dibin ku ez ê bi rêkûpêk rapor û pêşniyarên xwe biweşînim. Di mayîna vê salê de Lêpirsîn dê li ser raporên modulên 3-10 bisekine. Piraniya wan dê di seranserê sala 2026an de werin weşandin. Tenê raporên Modulên 8, 9 û 10 dê di sala 2027an de werin weşandin.
Çima ewqas dirêj? Ji ber ku dîsa gelek xebat tê kirin da ku pêşniyarên min rast werin amadekirin û rapor ji bo weşandin û pêşkêşkirina Parlamentoyê amade bibin. Ez mikur têm ku heta ku min dest bi vê Lêpirsînê kir, min hindik nizanibû ka çiqas xebat heye. Lêbelê, ez pêşniyarên xwe hema ku ew peyda dibin, modul bi modul diweşînim, ji ber ku ez dizanim ku pandemiya din dikare di her kêliyê de çêbibe.
Ez hêvî dikim ku gava her 10 rapor werin weşandin, ew ê nirxa vê Lêpirsînê îspat bikin û lêçûnên wê rewa bikin. Min di destpêkê de got ku ev Lêpirsîn dê gelek pere lê bixe û dem bigire. Bi rastî jî wisa bû. Lê ez bi rastî bawer dikim ku ew hêjayî wê bû.
Ez raya giştî û şopînerên Lêpirsînê (yên ku dixwazin wiya bikin) teşwîq dikim ku ji bo guhertinên ku ez pêşniyar dikim û ji bo kesên ku berpirsiyarê bicîhanîna pêşniyarên min in jî, zextê bikin. Dema ku ez di postê xwe de bimînim, ez ê çavdêrîya bicîhanîna wan bikim.
Divê Keyaniya Yekbûyî ji pandemiya Covid-19 dersan derxe, da ku ji bo pandemiya din çêtir amade be - ji ber ku em hemî dizanin ku yek wê hebe.
8ê Adarê, Roja Neteweyî ya Nirxandina li ser Covidê ye. Malbatên ku hezkiriyên xwe winda kirine, xebatkarên sereke yên ku jiyana xwe xistine xetereyê û raya giştî ya ku di dema pandemiyê de qurbaniyên mezin dane, heq dikin ku guhertinek watedar bibînin.